اقتصاد ارمنستان
نگاهی به نظام اقتصادی ارمنستان
در زمان شوروی سابق، صنعت ، پایه ی اصلی و بنیادی اقتصاد ارمنستان بود. به طوری که با وجود 3% جمعیت شوروی ، تولیدات صنعتی آن 4% کل تولیدات شوروی بود. متاسفانه پس از استقلال این کشور وضعیت اقتصادی آن راکد شد و امروزه بیشتر بخش های اقتصادی به صورت غیر قابل استفاده و متروک درآمده است. البته این کشور با ایجاد نظام اقتصاد بازار آزاد و همچنین کمک های سازمان های بین المللی ، برنامه های اصلاحات اقتصادی را اجرا کرده و به این ترتیب توانسته از رکود تا حدودی نجات یابد.
ارمنستان در سال های اخير شاهد رشد اقتصادی ثابت و منظم در بخش های توليد انرژی ، مواد شيميايی ، مخابرات ، جواهر سازی ، عمران و مصالح ساختمانی و رشد چشمگير در تجارت و بازرگانی ، حمل و نقل ، ماشين سازی ، الكترونيك و كامپيوتر بوده است. رشد اقتصادی این کشور پس از افت بسیار شدید در سال 2009 در نتیجه بحران مالی جهانی در سال 2011 مجدداً حالت صعودی گرفته و به 4.7 درصد رسید.
منابع درآمد كشور
درآمد كشور ارمنستان از طريق صادرات كالا از جمله الماس و ديگر مواد معدنی مانند : سنگ ، مس ، قطعات فلزی ، ماشين آلات و تجهيزات ، نوشيدنی و مواد غذايی تأمين می شود. به طور كلی صنايع مختلف ( توليد مواد شيميايی ، قطعات و ابزار الكترونيكی ، ماشين آلات ، مواد غذايی ، لاستيك ، پوشاك ، صنايع دفاعی ) و همچنين كشاورزی و محصولات آن مهم ترين بخش های اقتصادی ارمنستان به شمار می آيد و بخش اصلی درآمد كشور از اين طريق تأمين می شود.
كشاورزی 44 درصد از نيروی كار و صنايع 42 درصد از نيروی كار را به خود اختصاص می دهند.
بعلاوه كمك های ارامنه خارج از كشور در قالب های مختلف و نيز كمك و اعطای وام كشورها ، سازمانها و نهادهای مالی نظير روسيه ، آمريكا، بانك جهانی ، صندوق بين المللی پول ، بانك توسعه و ترمیم اروپا و اتحاديه اروپا ، از ديگر منابع اقتصاد ارمنستان به حساب می آيند.
تورم
از سال 1998 که تورم در ارمنستان به حد تعادل رسید، رشد اقتصادی این کشور هم آغاز شد. بر اساس آمار رسمی ارائه شده توسط بانک مرکزی ارمنستان، میزان متوسط تورم در سال 2003 برابر 4.7% و در سال 2004 برابر با 7% بوده است. این میزان در سال 2005 به 2.2% رسید.
حجم صادرات و واردات ارمنستان
حجم صادرات ارمنستان به دلیل داشتن رشد اقتصادی ثابت و متعادل و همچنین بهره مند بودن از نظام تجارت آزاد از سال 1999 به صورت چشم گیری افزایش پیدا کرد و به همراه آن به دلیل رشد تولیدات داخلی، واردات نیز کاهش یافت. در سال 1999 حجم صادرات این کشور به میزان 5.1% افزایش یافت و این در حالی است که رشد واردات با 10.1%- به حد منفی رسید.
در سال 2004 حجم صادرات و واردات به ترتیب 4.3% و 5.6% افزایش یافت. در سال 2005 روند رشد صادرات ادامه پیدا کرد و به 31.5% رسید.
رایطه تجاری ایران و ارمنستان
ایران و ارمنستان ، رابطه نزدیکی با یکدیگر دارند. مهمترین مسائلی که در این ارتباط نقش دارد امنیت انرژی ارمنستان و کاهش وابستگی این کشور به منابع موجود در کشور روسیه در کنار انتقال گاز تولیدی ایران به بازار اروپا است.
ارمنستان می تواند پلی برای انتقال گاز طبیعی ایران از طریق گرجستان و دریای سیاه به بازارهای اروپایی باشد. اجرای این پروژه در ارمنستان بین 90 تا 100ميليون دلار و در ایران 120ميليون دلار هزینه دارد. در مرحله اول ایران سالانه 400ميليون متر مکعب گاز به ارمنستان صادر ميکند و پس از تکمیل این خط لوله 141 کیلومتری حجم صادرات گاز ایران به 2/3ميليارد متر مکعب در سال می رسد.
علاوه بر پروژه خط لولهای که این انتقال را انجام خواهد داد، ایران و ارمنستان مناسبات اقتصادی دیگری در بخش انرژی نیز دارند. از جمله پروژههای مشترک دو کشور می توان به احداث دو کارخانه تولید برق آبی (هیدرو الکتریک) روی رود آراکس در مرز دو کشور اشاره کرد.
در سال جاری نیز دو کشور موافقت کردند تا مطالعات لازم برای احداث خط ریلی ارمنستان – ایران را آغاز کنند. انتظار می رود طرح ایجاد منطقه آزاد تجارت دوجانبه بین دو کشور نیز به زودی به امضای طرفین برسد. به گزارش دولت ارمنستان در سال 2005 میلادی ارزش تجارت ارمنستان با ایران برابر با 105ميليون دلار و در سال 2006 میلادی ارزش تجارت دوجانبه به 200ميليون دلار رسید. سران دو کشور در نظر دارند با از میان برداشتن موانع تجارت دوجانبه حجم تجارت را به يكميليارد دلار در هر سال برسانند.